50 yıldır sönmeyen ateşin hikâyesi

Bu ateşin sadece birkaç gün sürmesi gerekiyordu. Ama yarım asırdır hâlâ yanıyor.

Burası, Türkmenistan’ın Karakum Çölü’ndeki Darvaza Gaz Krateri. Çoğu kişi burayı başka bir adla tanıyor: Cehennem Kapısı. Yaklaşık 70 metre genişliğinde ve 30 metre derinliğindeki krater, geceleri kilometrelerce uzaktan bile görülebiliyor.

Hesap tutmadı

Kraterin nasıl oluştuğu kesin olarak bilinmiyor. En yaygın anlatıya göre 1970’li yıllarda yapılan bir sondaj sırasında zemin çöktü ve yer altındaki doğal gaz açığa çıktı. Gazın çevreye yayılmasını önlemek için ateşe verildi; hesaplara göre yangın birkaç gün içinde sönecekti.

Ama hesaplar tutmadı. Günler geçti, aylar geçti, yıllar geçti. Yer altındaki doğal gaz alevleri beslemeye devam etti.

Birkaç günlük bir önlem, yarım asırlık bir manzaraya dönüştü.

Kraterin içine inen adam

Yıllar boyunca krater sadece uzaktan izlenebildi — ta ki 2013’e kadar. Kanadalı kâşif George Kourounis, özel ısıya dayanıklı ekipmanla kraterin içine inmeyi başaran ilk insan oldu.

İniş sadece bir macera değildi. Toplanan örneklerde, aşırı sıcağa rağmen yaşayabilen mikroorganizmalar keşfedildi. Bu canlılar, bilim insanlarına ekstrem koşullarda yaşamın nasıl var olabileceğine dair yeni ipuçları verdi.

Bugün Darvaza, Türkmenistan’ın en dikkat çeken doğal noktalarından biri. Dünyanın dört bir yanından insanlar sadece bu manzarayı görebilmek için Karakum Çölü’ne geliyor. Hükûmet ateşi söndürmek için yıllardır farklı planlar yapsa da krater bugün hâlâ yanıyor.

Peki siz olsaydınız, bu krateri yakından görmek ister miydiniz?